Türkiye İstatistik Kurumu‘nun (TÜİK) eylül ayına ilişkin konut ve iş yeri satış istatistiklerinden derlenen bilgilere göre, konut satışları geçen ay 2025’in aynı dönemine göre yüzde 9,3 gerilese de 142 bin 390 ile yılın en yüksek seviyesini gördü.
Sektörün canlılığı açısından önemli bir gösterge olarak değerlendirilen birinci el konut satışları, yeni konut üretimini ve inşaat sektöründeki ekonomik hareketliliği desteklemesi bakımından da öne çıkıyor.
Bu kapsamda birinci el konut satışları eylülde geçen yılın aynı ayına göre yüzde 3,9 artarak 51 bin 519’a yükseldi. Böylece birinci el konut satışları da eylülde yılın en yüksek seviyesine ulaştı. İkinci el konut satışları ise aynı dönemde yüzde 15,3 azalarak 90 bin 871’e geriledi.
Sıfır konutların toplam satışlar içindeki payı yüzde 36,2’ye yükselirken, bu oran projelerde tapu devirlerinin yoğunlaştığı aralık ayları hariç tutulduğunda Mayıs 2023’ten bu yana kaydedilen en yüksek seviyeye işaret etti.
Eylülde de yükselişini sürdüren ipotekli satışlar, yıllık bazda yüzde 5,1 artarak 23 bin 397’ye çıktı.
Sektör temsilcileri, yaptıkları açıklamalarda eylül ayı satış rakamlarına ve güncel gelişmelere ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Birinci el konut satışlarındaki artış memnuniyet verici
Konut Geliştiricileri ve Yatırımcıları Derneği (KONUTDER) Yönetim Kurulu Başkanı Ziya Yılmaz, eylülde birinci el konut satışlarının geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 3,9 artmasını ve toplam satışlar içindeki payının yüzde 36,2’ye yükselmesini memnuniyet verici bulduklarını belirterek, bu oranın halen arzu edilen seviyenin gerisinde olduğunu söyledi.
Yeni konut üretiminin ekonomiye doğrudan katkı sunduğunu anlatan Yılmaz, birinci el satışların artmasının bu nedenle önemli olduğunu ifade etti.
Yılmaz, “Çünkü konut ihtiyacının karşılanması, yeni konut üretiminin ve istihdamın desteklenmesi, sektörümüzün ülke ekonomisine katkısının artırılması açısından birinci el satışların güçlenmesini önemsiyoruz. Bu nedenle toplam satış rakamlarındaki hareketlilik kadar, satışların birinci ve ikinci el arasındaki dağılımını da yakından takip ediyoruz” dedi.
Sektörde gelecek dönemde hareketlilik beklediklerini kaydeden Yılmaz, “Yılın son çeyreğinde, özellikle aralık ayında konut satışlarının hız kazanmasını bekliyoruz. Bu hareketlilikle toplam satışların yıl sonunda geçen yılki seviyelere yaklaşacağını öngörüyoruz” diye konuştu.
Kredi oranlarının düşmesi satışlardaki toparlanmayı güçlendirecektir
Yılmaz, kredili satışlarda son aylarda toparlanma yaşansa da bu satışların halen uzun dönem ortalamasının gerisinde olduğunu belirterek, şu değerlendirmelerde bulundu:
“Geçmişte yüzde 36 seviyelerinde olan kredili konut satışlarının payı, yüzde 10’a kadar geriledikten sonra bu yılın 9 ayında yüzde 19,4’e yükseldi. Faiz indirimlerinin kademeli ve sürdürülebilir şekilde devam etmesiyle finansmana erişimin kolaylaşması ve satışlardaki toparlanmanın güçlenmesi beklenirken, kalıcı iyileşme için konut arzını artıracak adımların atılması, özellikle arz açığının yüksek olduğu bölgelerde kamu arsalarının özel sektör eliyle konut üretimine kazandırılması önem taşıyor.”
Son çeyrekte satışlardaki hareketliliğin artması bekleniyor
Tüm Girişimci Emlak Müşavirleri Derneği (TÜGEM) Genel Başkanı Hakan Akdoğan, eylülde 142 bin 390 satışla yılın en yüksek seviyesine ulaşılmasının konuta yönelik talebin canlılığını koruduğunu gösterdiğini söyledi.
Ocak-eylül döneminde konut satışlarının geçen yılın gerisinde kaldığını dile getiren Akdoğan, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Birinci el konut satışlarının yüzde 3,9 artması olumlu ve dikkat çekici. Bu artışta ikinci el satışlardaki düşüşün etkisinin yanı sıra proje teslimleri ve firmaların sunduğu ödeme seçenekleri de rol oynadı. İlk elde 9 aylık gerilemenin yüzde 0,6 ile sınırlı kalması, bu segmentin ikinci ele kıyasla daha dirençli olduğunu gösteriyor. Asıl hedefimiz, ilk konutunu alacak vatandaşların erişebildiği, üretimin ve satışların birlikte büyüdüğü bir piyasa olmalı.”
Akdoğan, son çeyrekte satışlardaki hareketliliğin artmasını beklediklerini belirterek, “Yıl sonu kampanyaları, proje teslimleri ve alım kararını erteleyenlerin harekete geçmesi satışları destekleyebilir. Ancak satış adedindeki mevsimsel artış ile kalıcı toparlanmayı birbirinden ayırmalıyız. Son çeyreğin güçlü geçmesi, 9 aylık kaybın bütünüyle telafi edileceği anlamına gelmiyor” dedi.
Akdoğan, ipotekli satışlardaki artışın kredi oranlarının düşmesiyle daha da ivmelenebileceğini sözlerine ekledi.
Faiz indirimi olmadan istenilen rakamlara ulaşmak zor
Gayrimenkul ve İnşaat Platformu Başkanı Mustafa Ekiz, birinci el konut satışlarının toplam satışlar içindeki payının yüzde 36,2’ye yükselmesinin dikkat çekici olduğunu belirterek, “Bu oran halen arzu edilen seviyede olmasa da yeni konutlara yönelik talebin güçlenmesi açısından önemli bir işarettir” diye konuştu.
Ocak-eylül döneminde yaşanan düşüşün konut satışlarında finansmana erişim ve alım gücü sorunlarının sürdüğünü ortaya koyduğunu anlatan Ekiz, yeni finansman modelleri üzerinde çalışılması gerektiğini ve faiz indirimi olmadan istenilen rakamlara ulaşmanın zor olduğunu söyledi.
Ekiz, “Yılın son çeyreğinde ertelenmiş talebin bir bölümünün satışa dönüşmesini bekliyoruz. Bununla birlikte, kalıcı ve güçlü bir toparlanmanın finansman koşullarındaki iyileşmeye bağlı olduğunu düşünüyoruz” açıklamasında bulundu.
Toplam ve ikinci el satışlardaki düşüş dikkate alınmalı
Gayrimenkul Pazarlama ve Satış Profesyonelleri Derneği (GAPAS) Başkanı Mustafa Kemal Şahin, eylülde birinci el konut satışlarındaki artışın olumlu olduğunu ancak toplam ve ikinci el satışlardaki düşüşün dikkate alınması gerektiğini söyledi.
İlk el satışlardaki artışta kampanyaların, ödeme kolaylıklarının ve tüketicilerin yeni konutlara yönelmesinin etkili olabileceğini anlatan Şahin, kalıcı toparlanma için finansmana erişimin kolaylaşması, konut fiyatları ile hanehalkı gelirleri arasındaki farkın daralması ve satın alma gücünün artması gerektiğini vurguladı.
Şahin, son çeyrekte, özellikle aralık ayında dönemsel hareketlilik yaşanabileceğini aktararak, şunları kaydetti:
“Ancak bu kalıcı toparlanma anlamına gelmeyecektir. Sektörün ihtiyacı daha erişilebilir konut, öngörülebilir finansman ve sürdürülebilir ticarettir. Satışların artmasını elbette isteriz. Ancak asıl başarı, bu satışların hem vatandaşın konut ihtiyacını karşılaması hem de sektörün tüm paydaşlarına ekonomik olarak nefes aldırmasıdır.”
