Sosyal medyada doğa gezileri ve doğa buluntuları üzerine içerik üreten Piotr Grześ, Himalayalar bölgesinde gerçekleştirdiği arayış sırasında, Asya tıp kültüründe son derece yüksek değere sahip olan Cordyceps sinensis (Çin tırtıl mantarı / Yarsagumba) türüyle karşılaştı. Grzes, Gangapurna ve Annapurna dağlarının eteklerinde bulduğu örneği sosyal medya hesabından paylaştı.
FİYATI ALTINLA YARIŞIYOR
Dünya borsalarında kilogram fiyatının yaklaşık 50 bin ila 100 bin dolar (yaklaşık 2,4 veya 4,9 milyon lira) arasında alıcı bulabildiği belirtilen mantar, birim gramaj bazında değerlendirildiğinde altının piyasa değerini aşabiliyor.
Deniz seviyesinden 3 bin ila 5 bin metre yükseklikte yetişen Çin tırtıl mantarını toplamak son derece zorlu şartlar gerektiriyor. Mantarın toprak yüzeyinde kalan spor kısmı sadece 2 ila 3 santimetre boyunda olduğu ve ince bir çim sapını andırdığı için doğal ortamında tespit edilmesi ciddi bir uzmanlık istiyor.
TOPRAK ALTINDA PARAZİT OLARAK GELİŞİYOR
Cordyceps sinensis, gelişim evresi bakımından sıra dışı bir biyolojik yapıya sahip. Mantarın sporları, toprak altında kışlayan Hepialidae familyasına ait güve larvalarının bünyesine yerleşiyor. Larva dokularını kademeli olarak istila ederek konakçıyı uşmürten mantar, ardından böceğin kafa kısmından yukarı doğru büyüyerek toprak yüzeyine çıkıyor. Türün sadece belirli coğrafi yüksekliklerde yetişmesi, hasadının zorluğu ve sınırlı miktarda bulunması yüksek piyasa değerinin temel nedenleri arasında gösteriliyor.
ASYA KÜLTÜRÜNDE STATÜ VE TIP SEMBOLÜ
Çin ve çevre Doğu Asya ülkelerinde yüzyıllardır geleneksel tıp uygulamalarında kullanılan mantara; fiziksel dayanıklılığı artırıcı, bağışıklık sistemini destekleyici ve adaptojenik etkiler atfediliyor. Bölgede aynı zamanda prestij unsuru olarak kabul edilen mantar, yüksek sosyal statü ve zenginlik sembolü olarak görülüyor.
UZMANLAR UYARDI
Wrocław Çevre ve Yaşam Bilimleri Üniversitesi’nden mantar uzmanı Prof. Artur Gryszkin, mantarın içeriğinde bulunan ve doğal bir antibiyotik bileşeni olarak bilinen kordisepin ile hücresel oksijen taşınmasında rol oynayan adenozin maddelerine dikkat çekiyor.
Mantarın testosteron seviyeleri ve hücresel enerji molekülü adenozin trifosfat (ATP) üretimi üzerindeki etkilerine dair araştırmalar yürütüldüğünü belirten Gryszkin, laboratuvar ortamında tespit edilen bu maddelerin varlığının, insan sağlığı üzerinde doğrudan kanıtlanmış bir tıbbi tedavi edicilik anlamına gelmediğinin altını çiziyor.
