Haber: Serhat YETÜT
(DİYARBAKIR) – Diyarbakır Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği (DESOB) Başkanı Alican Ebedinoğlu, Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından küçük esnafa yönelik vergi denetimlerinde uygulanan yöntemlere ve yüksek tutarlı cezalara tepki gösterdi. Ebedinoğlu, “Denetim başka, esnafı ekonomik olarak nefessiz bırakmak başkadır. Esnafı cezalandırarak bütçe açığını kapatamaz, kayıtlı ekonomiyi güçlendiremezsiniz” dedi.
Ebedinoğlu, küçük esnafa yönelik uygulanan yüksek tutarlı cezalara ilişkin basın toplantısı düzenledi. Küçük esnafa yönelik vergi denetimlerinin adil, ölçülü ve şeffaf yürütülmesi gerektiğini belirten Ebedinoğlu, kayıt dışı faaliyet gösteren işletmelere yönelik denetimlerde de aynı kararlılığın gösterilmesini istedi. Küçük işletmelerin gerçek mali koşullarının, giderlerinin ve kar marjlarının dikkate alınması gerektiğini vurgulayan Ebedinoğlu, şöyle konuştu:
“Türkiye’de esnaf ve sanatkarlarımız bugün ağır ekonomik koşullar, yüksek maliyetler, kira giderleri, finansmana erişim sorunları ve düşen alım gücüyle ayakta kalma mücadelesi veriyor. Hal böyleyken, Maliye Bakanlığı tarafından yürütülen bazı denetim uygulamaları, zaten zor durumda olan esnafımızın üzerindeki baskıyı daha da artırmaktadır.
Küçük esnafın iş yerine denetim elemanları gönderilmesi, günlerce işletmede oturularak ciroların hesaplanması ve varsayımlar üzerinden yüksek tutarlı cezalarla karşı karşıya bırakılması, esnafımızda ciddi bir endişe yaratmaktadır.
20 metrekarelik bir dürümcüye 400 bin lira ceza kesildiği yönündeki örnek, yaşanan mağduriyetin boyutunu gözler önüne sermektedir. Bu tutarın doğruluğu ve gerekçesi elbette somut kayıtlar üzerinden incelenmelidir. Ancak bütün sermayesi bu miktara ulaşmayan küçük bir işletmenin, hangi ekonomik güçle böyle bir cezayı karşılayabileceği de sorgulanmalıdır.
Biz vergi denetimine karşı değiliz. Vergisini ödeyen, kurallara uyan ve ülkesine karşı sorumluluklarını yerine getiren herkesin hakkını savunuyoruz. Ancak denetim başka, esnafı ekonomik olarak nefessiz bırakmak başkadır.”
“VERGİ ADALETİNİ SAĞLAMAK, YALNIZCA KAYITLI ESNAFIN KAPISINI ÇALMAKLA MI MÜMKÜN OLACAKTIR?”
Ebedinoğlu, küçük işletmelerin ciroları değerlendirilirken gerçek giderleri, kar marjları ve ekonomik kapasitelerinin dikkate alınması gerektiğini belirterek, denetimlerin yalnızca kayıtlı esnafa yönelmemesi gerektiğini söyledi. Kayıt dışı ekonomiyle mücadelede de aynı kararlılığın gösterilmesini isteyen Ebedinoğlu, şöyle devam etti:
“Küçük bir işletmenin cirosu hesaplanırken işletmenin gerçek koşulları, giderleri, kar marjı ve ekonomik kapasitesi yeterince dikkate alınıyor mu? Kayıt dışı faaliyet gösteren işletmelerin tespiti ve kayıt altına alınması için aynı kararlılık gösteriliyor mu? Vergi adaletini sağlamak, yalnızca kayıtlı ve adresi belli esnafın kapısını çalmakla mı mümkün olacaktır? Ekonomik sıkıntılar içinde ayakta kalmaya çalışan bir esnafı yüz binlerce liralık cezalarla karşı karşıya bırakmak, üretime ve istihdama nasıl bir katkı sağlayacaktır?
Türkiye’nin sorunu yalnızca kayıtlı esnafın cirosunu denetlemek değildir. Asıl mesele, vergisini düzenli ödeyenle kayıt dışı çalışan arasındaki adaletsizliği ortadan kaldırmaktır. Kayıt dışı ekonominin üzerine kararlılıkla gidilmeli; denetimler adil, ölçülü, şeffaf ve herkesi kapsayan bir anlayışla yürütülmelidir.”
“DEVLET, ESNAFINI YAŞATMALIDIR”
Ebedinoğlu, finansal suçlarla mücadelede de aynı hassasiyetin gösterilmesi gerektiğini belirterek şunları söyledi:
“Öte yandan, ülke ekonomisini sarsan büyük ölçekli fon dolandırıcılıkları ve vatandaşlarımızın birikimlerini hedef alan finansal suçlar karşısında da aynı kararlılığı görmek istiyoruz. Esnafın her kuruşunu inceleyen kamu otoritesi, büyük ekonomik mağduriyetlere yol açan yapılarla mücadelede de aynı hassasiyeti göstermelidir. Elbette her suç iddiası kendi delilleri çerçevesinde soruşturulmalı; hiç kimseye ayrıcalık tanınmamalıdır.
Unutulmamalıdır ki esnaf yalnızca vergi ödeyen bir işletme sahibi değildir. Aynı zamanda istihdam sağlayan, ailesinin geçimini üstlenen, mahallesinin ekonomik hayatını canlı tutan ve devletin üzerindeki sosyal yükün hafiflemesine katkıda bulunan bir kesimdir.
Devlet, esnafını yaşatmalıdır. Esnafın kazancını değil, ayakta kalma mücadelesini de görmelidir.”
“BİZİM TALEBİMİZ NETTİR”
Ebedinoğlu, taleplerini şöyle sıraladı:
“Ölçüsüz ve orantısız olduğu değerlendirilen cezalar yeniden incelenmeli; somut verilerle desteklenmeyen değerlendirmelere karşı etkili itiraz mekanizmaları işletilmelidir.
Küçük işletmelerin ciroları değerlendirilirken sektörün gerçekleri, maliyetleri, kar marjları ve işletmenin büyüklüğü dikkate alınmalıdır.
Kayıt dışı ekonomiyle mücadele genişletilmeli, denetimler bütün işletmeleri kapsayacak biçimde adil uygulanmalıdır.
Esnafın vergi yükü hafifletilmeli; mümkün olan en geniş kapsamda, özellikle en küçük işletmeler için vergi muafiyeti ve basitleştirilmiş vergilendirme modelleri değerlendirilmelidir.
Esnafın ekonomik gerçekleriyle bağdaşmayan cezai uygulamalar gözden geçirilmeli; iyi niyetli mükellefler için ölçülü, öngörülebilir ve adil bir sistem kurulmalıdır.”
“ESNAFI CEZALANDIRARAK BÜTÇE AÇIĞINI KAPATAMAZSINIZ”
Maliye Bakanlığı’na çağrıda bulunan Ebedinoğlu, sözlerini şöyle tamamladı:
“Esnafı cezalandırarak bütçe açığını kapatamaz, kayıtlı ekonomiyi güçlendiremezsiniz. Vergi adaleti, en kolay ulaşılabilen kesime yüklenmek değil, herkesten gücü ve yükümlülüğü ölçüsünde adil vergi almaktır.
Esnafın dükkanında ceza korkusuyla değil, geleceğe güvenle oturmasını istiyoruz. Esnafın sermayesini tüketen değil, sermayesini büyütmesine imkan tanıyan bir ekonomik anlayış bekliyoruz.
Esnaf bu ülkenin yükü değil, ekonomik ve sosyal hayatının temel direklerinden biridir. Onu korumak, yaşatmak ve adil koşullarda çalışmasını sağlamak hepimizin sorumluluğudur.
Esnaf ve sanatkarlarımız yalnız değildir. Vergi adaleti sağlanana, kayıt dışılıkla eşit mücadele edilene ve esnafın sesi duyulana kadar bu konunun takipçisi olacağımızı kamuoyuna bildiriyoruz.”
