Yatırım fonlarının tasfiyesine ilişkin kanun teklifi dün TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu‘nda kabul edilirken, görüşmelerde Sermaye Piyasası Kurulu‘nun (SPK) denetim ve müdahale süreçleri de gündeme geldi.
Milletvekillerinin sorularını yanıtlayan SPK İkinci Başkanı Ahmet Aksu, bazı fonlarda temerrüt ve temerrüt riski görülmesi üzerine rehbere uyum süresi beklenmeden tasfiye kararı alındığını söyledi.
Kurumun sorumluluğuna ilişkin eleştirilere de yanıt veren Aksu, “Oradaki denetleme sonucunda ne çıkacaksa, SPK’nin sorumlulukları ne kadar veya sistem içerisinde nerede aksaklıklar var, onlar belli olacak” dedi.
“Olağan dışı işlemler tespit edilmeye başlandı”
Serbest fonlara yönelik düzenlemelerin hangi süreçte hazırlandığını anlatan Aksu, bu fonlardaki yoğunlaşmanın geçen yıl arttığını ve olağan dışı işlemler tespit edilmeye başlandığını belirtti. Bakanlığın açıklamaları, savcılıktan gelen yazılar ve Finansal İstikrar Komitesi’nde alınan kararlar çerçevesinde SPK’nin düzenleme çalışmalarına başladığını ifade etti.
Nitelikli yatırımcılar için uygulanan parasal eşiğin 1 milyon liradan 10 milyon liraya çıkarıldığını hatırlatan Aksu, fon rehberinin hazırlanma sürecini şöyle anlattı:
“Bu çerçevede de hazırlamış olduğu rehber taslağını bu ilgili kuruluşlarla paylaşıyor. Bunların tarihleri de zaten açıklandı. Bu kuruluşlardan gelen görüşler çerçevesinde bakanlığa bildiriyor bu taslağı. Sonra bakanlıktan gelen geri bildirimlerle birlikte sektörün paydaşlarıyla paylaşılması ve onlardan gelecek görüşlere göre rehber taslağının son hâline getirilmesi öngörülüyor.”
TEFAS altyapısı ve değerlemelerde düzenleme
Bazı fonların temerrüde düşmesinin diğer fonların yatırımcılarını olumsuz etkilememesi için TEFAS altyapısında iyileştirmeler yapıldığını belirten Aksu, 17 Haziran’da TEFAS uygulama esaslarının hazırlandığını söyledi.
Aksu, sonraki adımlara ilişkin şu bilgileri verdi:
“Daha sonra bu serbest fonlardaki değerlenen gayrimenkullerin ve diğer varlıkların değerlemesine ilişkin birtakım düzenlemeler yapılıyor ve en nihayetinde de 29 Ağustos tarihinde bu rehber taslağı kamuoyuna duyuruluyor.”
Rehberin bütün fonları kapsadığını ve portföy yönetim şirketlerine uyum için farklı süreler tanındığını vurgulayan Aksu, “İşte, 31 Ekim tarihine kadar birtakım yapmaları gerekenler var, 31 Aralığa kadar var, 2027 yılı içerisinde yapmaları gerekenler var” ifadelerini kullandı.
131 fon için tasfiye kararı
Aksu, rehbere uyum süreci devam ederken bazı fonlarda ortaya çıkan riskler nedeniyle tasfiye kararı alındığını belirterek şunları söyledi:
“Bu süreç devam ederken yani bütün fonlarda bu fon rehberine uyum sağlanması beklenecekken, işte bazı fonlarda temerrüt oluştuğu, bazı fonlarda da temerrüt riski, temerrüt olma riski oluştuğu görülerek 17 Eylül itibarıyla bazı fonlar, işte bu 131 fonun tasfiyesine karar veriliyor.”
Düzenleme çalışmaları sırasında denetimlerin de sürdüğünü ifade eden Aksu, savcılıktan gelen yazılar ile Borsa İstanbul’un uyarı ve geri bildirimlerinin ilgili birimlerce değerlendirildiğini söyledi. Kesilen cezaların yetersiz olduğu yönündeki eleştirilere ise “Cezalar kesiliyor. Kanunun öngördüğü çerçeve içerisinde” yanıtını verdi.
“Bazı kurul toplantıları gece ikilere kadar sürüyor”
Düzenleme ve müdahale süreçlerinde geç kalındığı yönündeki eleştiriler üzerine kurumun çalışma temposuna dikkat çeken Aksu, şöyle konuştu:
“Ben mayıs ayının ortalarında geldim Başkanım, Sermaye Piyasası Kuruluna, orada bizzat gözlerimle şahit oldum. Bir defa Kuruldaki arkadaşların haftanın her günü on ikiden önce Kuruldan çıktıkları yok. Bazı kurul toplantıları gece ikilere kadar sürüyor.”
Aksu, alınan tedbirlerde diğer yatırımcılar üzerindeki etkilerin de gözetildiğini belirterek, “Hassasiyetle bu konular üzerinde tartışılıyor, tamamı hukuki çerçeve içerisinde ve sermaye piyasalarına yatırım yapan diğer paydaşların bu sektöre yatırım yapmaktan alıkoyacak tedbirler alınmaması, onları ürkütmemesi noktasında yapılıyor” dedi.
Tera Portföy serbest fonunun SPK onayı olmadan TEFAS’a açılmasına ilişkin soruyu da yanıtlayan Aksu, şu açıklamayı yaptı:
“Bu da söylediğiniz gibi, Sermaye Piyasası Kurulu’nun onayı alınmadan TEFAS’a açıldığı tespit ediliyor ve bu çerçevede hemen Sermaye Piyasası Kurulu savunmasını alıyor şirketin.”
İYİ Parti Samsun Milletvekili Erhan Usta, müdahalenin geciktiğini savunarak bu süreçte fonun yatırımcı sayısının 161’den 111 bine, büyüklüğünün ise 268 milyar liraya çıktığını söyledi. Aksu ise tespit ve yaptırım süreçlerinin tarihlerine ilişkin itirazlara şu yanıtı verdi:
“Şimdi o tespit edildikten sonra, bir ay sonra, bu fon TEFAS’a kapatılıyor. O sizin söylediğiniz tarih, TEFAS’a kapatıldıktan sonra.”
Portföy yönetim şirketinin savunmasının alındığını belirten Aksu, “O savunmasından sonra ceza kesiliyor” dedi.
“Orada çıkan sonuca hepimiz razı olacağız”
SPK’nin süreçteki sorumluluğuna yönelik eleştiriler üzerine Devlet Denetleme Kurulu’nun yürüttüğü incelemeye işaret eden Aksu, sözlerini şöyle tamamladı:
“Tabii ki böyle bir olumsuz sonucun doğması sizler gibi bizi de çok derinden üzen bir konu. Bu çerçevede Devlet Denetleme Kurulu bir görev yapıyor. Oradaki denetleme sonucunda ne çıkacaksa, SPK’nin sorumlulukları ne kadar veya sistem içerisinde nerede aksaklıklar var, onlar belli olacak. Biz de orada çıkan sonuca hepimiz razı olacağız.”
