TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda, Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun Teklifi’nin görüşmeleri sırasında teklif üzerinden milletvekillerinin soru ve eleştirilerini yanıtlayan teklifin ilk imza sahibi AK Parti Samsun Milletvekili Ersan Aksu, milletvekillerinin pay blokajlarıyla ilgili sorular yönelttiğini söyledi.
Ersan Aksu, şu bilgileri paylaştı:
“BDDK’daki kayıtların kalmasının iki nedeni var. Bunlardan birincisi, Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformunda (TEFAS) fiyatın belli olmamasından işlemin gerçekleşmemesi, ikincisi de TEFAS’ta temerrüt nedeniyle, bu fonların temerrüde düşmesi nedeniyle ödemelerin gerçekleşmemiş olmasından kaynaklanıyor. 17 Eylül’de tasfiye konu fonların alım satım işlemleri durduruldu. Bu tarihte iletilen talimatlar iptal edildi. 14, 15 ve 16 Eylül’de TEFAS’a iletilen ve bir fiyat ile eşleşen talimatlar karşılığı oluşan alacakların Takasbank ve TEFAS platformun yetkileri tarafından ödendiği teyit edilmiştir.”
Sermaye Piyasası Kurulu’nun (SPK), 28 Eylül tarihinde yaptığı duyuruyu anımsatan Aksu, 14, 15, ve 16 Eylül’de iletilip fiyatı belirlenerek tamamlanan satış işlemlerinden doğan ödeme yükümlülüklerinin yerine getirildiğinin TEFAS yetkililerince teyit edildiğini belirtti.
Aksu, “Buna karşılık yalnızca satış talimatı verilmiş olması, işlemin tamamlandığı ve yatırımcının katılmaya payı sahipliğinin sona erdiği anlamına gelmemektedir. Mülkiyet hakkı bakımından katılma payı sahipliği devam eden yatırımcının, fon mal varlığı üzerindeki haklarının tasfiye kapsamında korunacak.” ifadelerini kullandı.
Milletvekillerinin Türkiye Emlak Katılım Bankası AŞ tarafından, Katılımevim Tasarruf Finansman AŞ, Birevim Tasarruf Finansman AŞ ve İktisat Katılım Bankası AŞ’nin pay devir işlemlerine ilişkin sorusu üzerine Aksu, “Söz konusu satın alma veya devir işlemleri, hiçbir şekilde kamu kaynağı, tasfiye kaynağı veya vergi kaynağı kullanılmaksızın gerçekleştirilecektir. Ayrıca ilgili şirketlerin ortaklarına ait gayrimenkuller bedelsiz olarak söz konusu şirketlere devredilecek ve bu varlıklar şirketlerin sermaye yapılarının güçlendirilmesi amacıyla kullanılacaktır. Türkiye Emlak Katılım Bankası AŞ tarafından bu şirketleri satın almak için bir bedel ödenmeyecektir.” diye konuştu.
SPK ile ilgili başka bir yasa çalışmasının da bulunduğunu aktaran Aksu, bütçe görüşmelerinden sonra söz konusu teklifin komisyona gelebileceğini söyledi.
“NEDEN DAHA ÖNCE MÜDAHALE EDİLMEDİ?”
Fon soruşturması hatırlatılarak, bazı milletvekillerinin “neden daha önce müdahale edilmedi?” sorusunu yöneltildiğine işaret eden Aksu, şunları kaydetti:
“Serbest fonların, fon piyasasındaki ağırlığı 2021’de yüzde 35 civarında. 2022 yılında bu oran yüzde 52’ye, 2026 yılında yüzde 65’e çıkıyor. Finansal İstikrar Komitesi, bu tabloyu gördükten sonra 2 Aralık 2025’te bir toplantı tertip ediyor, serbest fonlara yönelik hususlar değerlendirme konusu oluyor. Bu finansal istikrar komitesinin kararı sonrası Takasbank, Merkez Kayıt Kuruluşu AŞ, Borsa İstanbul AŞ’nin görüşleri alınarak, gerçek serbest fonlara ilişkin hususlar, uygulamada karşılaşılan ihtiyaçlar göz önünde bulundurularak düzenleme çalışması başlıyor. 18 Aralık 2025’te SPK tarafından nitelikli yatırımcı şartlarında aranan, 1 milyon lira olan finansal varlıklar tutarının 10 milyon liraya çıkarılması kararı veriliyor. Bir rehber taslağı hazırlanıyor. 15 Aralık 2025 tarihli yazıyla Borsa İstanbul, Takasbank’ın görüş ve değerlerdirmelerine rehber taslağı sunuluyor. 28 Ocak’ta Hazine ve Maliye Bakanlığının bilgisine sunuluyor. Bakanlık tarafından da 15 Şubat’ta taslağa ilişkin sektör görüşleri alındıktan sonra taslağın yürürlüğe alınması bildiriliyor. Bu kapsamda da Sermaye Piyasaları Birliği, Merkezi Kayıt Kuruluşuna görüş talebi iletiyor.
Bu görüşler çerçevesinde 17 Haziran’da TEFAS uygulamaları uygulama esasları SPK tarafından onaylanarak 31 Temmuz 2026 tarihinde Takasbank tarafından uygulamaya alınıyor. Dolayısıyla düzenleme süreci ilgili kurumların görüşleri ve gerekli teknik altyapı değişiklikleri değerlendirilerek yapılıyor. Temmuz ayında yürürlüğe giren düzenleme sonrası Ağustos ayında Borsa İstanbul, Takasbank ve Merkezi Kayıt Kuruluşu ile yoğun toplantılar yapılarak rehberin son şekli değerlendiriliyor. Rehber 29 Ağustos 2026’da kamuya duyuruluyor. Rehberde yapılan değişikliklerle şeffaflığın artırılması, yatırımcıların daha etkin bilgilendirilmesi amacıyla serbest fonların portföy dağılımlarının haftada bir kamuya açıklama zorunluluğu ve bir yatırım fonu yatırımcısının fondaki payının belirli eşik oranları aşması halinde yatırımcıların merkezi kayıt kuruluşu tarafından kamuya açıklanması zorunluluğu getiriliyor.”
Düzenlemenin bir geçiş süreci de barındırdığını belirten Aksu, geçiş sürecinin de devam ettiğini anlattı. Aksu, “Şu ana kadar 117 kişi hakkında SPK tarafından piyasa dolandırıcılığından suç duyurusunda bulunuldu, toplam 117 gerçek kişi ve 5 tüzel kişi hakkında borsada teşkilatlanmış diğer piyasalarda 2 yıl işlem yapma yasağı uygulandı. Toplam 64 kişi hakkında, sahip oldukları tüm lisanslar iptal edildi.” dedi.
AK Parti Samsun Milletvekili Aksu, SPK tarafından söz konusu şirketlere kesilen cezaları da hatırlattı.
Milletvekillerinin, “Fon soruşturmalarına konu olaylardan para kazananların isimlerinin açıklanmasına” ilişkin çağrılarına karşılık veren Aksu, “Açıklanacak ne liste varsa açıklansın. Ceza olarak ne ceza verilmesi gerekiyorsa ilgililer hakkında verilsin. Kimler nasıl manipülasyon, spekülasyon, sahtekarlık, dolandırıcılık yaparak ne tür suçlar işlemişlerse sonuna kadar cezalandırılmaları noktasında zerre farklı düşünce içerisinde değiliz.” ifadelerini kullandı.
BAKAN YARDIMCISI HATİPOĞLU: TMSF’NİN ROL ÜSTLENMESİ MÜMKÜN OLMAYACAKTI
Hazine ve Maliye Bakan Yardımcısı İlhan Hatipoğlu, milletvekillerinin teklife neden ihtiyaç duyulduğu yönünde sorular yönelttiğini hatırlattı. Sermaye Piyasası Kanununda olağan tasfiyeye ilişkin hükümlerin olduğuna işaret eden Hatipoğlu, getirilen düzenlemeyle olağanüstü tasfiyelerle ilgili hususların da belirlendiğini vurguladı.
İlhan Hatipoğlu, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Ara ödeme ve net yatırım tutarı tanımı mevcut mevzuat çerçevesinde yok. Böyle bir şeye ihtiyaç duyuldu. İlaveten TMSF’ye tanınmış olan ilave yetkiler var. Aksi takdirde TMSF’nin rol üstlenmesi mümkün olmayacaktı. Diğer taraftan saklamacı kuruluşlar var. İki saklamacı kuruluşumuz tasfiye sürecinde görevlendirilmiş durumda. Olağan tasfiyede ya da SPK mevzuatında onlara görev verilmesi de mümkün değil. Dolayısıyla saklamacı kuruluşların da burada en hızlı şekilde yatırımcıların haklarının geri ödenebilmesi açısından süreçte yer alması sağlanmaya çalışıldı.”
“MASAK BU SÜREÇTE YURT DIŞINDAKİ VARLIKLARA İLİŞKİN ÇABA GÖSTERİYOR MU?”
Hazine ve Maliye Bakan Yardımcısı Hatipoğlu, daha önce geçmiş piyasalarda yaşanan fon vaklarının da kanun teklifi hazırlanırken incelendiğini dile getirdi.
“MASAK bu süreçte yurt dışındaki varlıklara ilişkin çaba gösteriyor mu?” sorusunun yöneltildiğini hatırlatan Hatipoğlu, şunları söyledi:
“Fon dosyası kapsamında MASAK bugüne kadar 29 farklı ülkeden 48 ayrı talepte bulundu. Toplam 278 gerçek ve tüzel kişiye ilişkin bunların hesapları, mal varlıkları hem nakdi hem de kripto dahil her türlü varlıklarına ilişkin bilgi isteme taleplerinde bulunuldu. Adli istinabe yoluyla başsavcılıklarımızın süreçte yer alması konusunda başsavcılıklarımızla iletişim resmi olarak sağlandı. Başsavcılıklarımız ilgili ülkelerin mercileriyle oradaki varlıkların ülkemize getirilmesi sürecini sıkı bir şekilde takip ediliyor. Bu süreç içerisinde belirlediğimiz her ülkede suça karışmış herkesin her türlü mal varlığının tespiti, ülkeye kazandırılmasına ilişkin çalışmalar, titizlikle devam ediyor.”
MASAK BAŞKANI KAYMAK: SENEDE 600 BİNDEN FAZLA ŞÜPHELİ İŞLEM BİLDİRİMİ ALAN BİR KURUMUZ
MASAK Başkanı Hasan Kaymak, kamuoyunda “MASAK, yurt dışına para transferini önleyemez miydi?” eleştirisinin yapıldığını belirterek, bu duruma açıklık getirdi.
Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun’u işaret eden Kaymak, şöyle konuştu:
“Mekanizma, tüm dünyada olduğu gibi müşterini tanıma ilkesine bağlı olarak yükümlülerin, müşterilerin yaptığı işleri takip etme ve hareketler profile uygun değilse ve bunlarda yasa dışılık varsa bunu Mali Suçları Araştırma Kuruluna bildirmesi esasına dayanıyor. Bu şu demek: İnisiyatif banka, aracı kurum veya diğer sermaye piyasası kurumları, kripto varlığı hizmet sağlayıcılar… Bunlar, ‘müşterimi tanıyorum, bunun yaptığı normaldir, beş yıldır bu işlemleri yapıyor’ diyorsa, şüpheli bir işlem olmadığı kanaatindeyse durumu Mali Suçları Araştırma Kuruluna iletmezler. Biz bütün denetimlerimizde Mali Suçları Araştırma Kuruluna bildirmeleri gereken bildirmeleri gereken bir konu olduğu halde bildirmediklerini kendi yaptığımız analizlerimizde anlarsak buna ilişkin ceza uygulamalarımızı yaparız.
Şöyle bir yanlış anlama var: Çok büyük veya orta çaplı mali işlemlerin MASAK’ın gözetiminden geçmesi diye bir şey söz konusu değil. Eğer şüpheli işlem bildirimi yoksa Mali Suçları Araştırma Kuruluna gelen bilgiler en erkeni 2 günde geliyor. İşlem yapılmadan önce ‘MASAK’a soralım, burada bir şey var mı yoksa diye araştırsın’ öyle gerçekleştirelim diye bir uygulama kanunda öngörülmüş değil.”
Milletvekillerinin fon soruşturması kapsamında bazı mal varlıklarının kripto üzerinden yurt dışına çıkarılıp çıkarılmadığının tespitini sorması üzerine Kaymak, kripto varlığın soğuk cüzdana alınmasını izleyebilmenin mümkün olmadığını söyledi.
Hasan Kaymak, şunları kaydetti:
“Bahsedilen miktarlara ilişkin işleme dair en ufak bir iz yok. O büyük rakamlarda Türkiye’de işlem yapacak kripto varlık hizmet sağlayacısı da yok. Bunu yurt dışındaki hesaptan yurt dışındaki başka hesaba bir şekilde bilgisayar üzerinden soğuk cüzdana da aktarmış olabilir. Biz merkezi kripto varlık hizmet sağlayıcılarını da tekrar tekrar uyarıyoruz. ‘Sizde böyle bir işlem var mı yapıldı mı?’ diye. İşlem yapılmadan görmek mümkün değil, talep etmek mümkün değil. Bankaların günde binlerce yaptığı yurt dışı transferi konusunda ‘işlem yapmadan bize bildirin de bizden geçsin’ deme ihtimalimiz ekonomik de değil hukuki de değil. Ne yazık ki tüm dünya standardı bu şekilde. Senede 600 binden fazla şüpheli işlem bildirimi alan bir kurumuz.”
SPK İKİNCİ BAŞKANI AKSU: BİZ DE SONUCA RAZI OLACAĞIZ
SPK İkinci Başkanı Ahmet Aksu, sermaye piyasasında fon soruşturmasına konu işlemlere ilişkin, “üzgün” olduklarını belirtti.
Ahmet Aksu, şöyle konuştu:
“Böyle bir olumsuz sonucunun doğması sizler gibi bizi de çok derinden üzen bir konu. Bu çerçevede Devlet Denetleme Kurulu bir görev yapıyor. Oradaki denetleme sonucunda ne çıkacaksa SPK’nin sorumlulukları, ne kadar veya sistem içerisinde nerede, artık olan onlar belli olacak. Biz de sonuca razı olacağız.”
“BORSADA GEREKLİ BİLDİRİMLER YAPILDI”
Ergun, “Bildirimlerimizi hem SPK’ye yaptık hem de KAP’ta açıkladık. Dolayısıyla bu konuda üzerimize düşeni yapmış olduk.” dedi.
Kaynak: Anadolu Ajansı (AA)
