Beyaz Saray’ın, ABD Başkan Donald Trump’ın İran’a yönelik saldırıları yeniden başlatma kararı alması ihtimaline karşı yeni operasyon planları hazırladığı öne sürüldü.
ABD medyası CNN International’ın haberine göre, Beyaz Saray’ın planları arasında, “tüm bombaların anası” olarak bilinen ve ABD’nin en büyük nükleer olmayan bombası olan MOAB’ın, İran’ın enerji altyapısı ve nükleer tesislerine karşı kullanılması da yer aldı.
Habere göre ABD ordusu, Trump’ın ara seçimlerden önce veya sonra saldırıları yeniden başlatma emri vermesi ihtimaline karşı yeni hedef listeleri hazırlamaya başladı.
CNN’e konuşan kaynaklara göre planlar, İran’ın enerji altyapısına yönelik saldırıların yanı sıra nükleer tesisleri hedef alabilecek seçenekleri içerdi. Bu seçenekler arasında, GBU-43/B Massive Ordnance Air Blast Bomb (MOAB) adıyla bilinen ve “tüm bombaların anası” olarak anılan bomba da yer aldı.
Uzmanlar, MOAB’ın İran’a karşı ilk kez kullanılmasının savaşın seyrini değiştirebileceğini belirtirken kaynaklar, bombanın savaşın seyrini değiştirme ve Trump’ın stratejik hedeflerine ulaşma konusunda ne kadar etkili olacağının belirsiz olduğunu kaydetti.
ABD’DE “SEMBOLİK ZAFER” ARAYIŞI
CNN’e göre, son açıklamalarında zafer ilan etmekten kaçınan Trump, ABD askerlerinin ülkelerine dönmesi ve savaşın sona ermesi yönündeki önerilere mesafeli. Trump, böyle bir geri çekilmenin yenilgi görüntüsü oluşturabileceğini düşünüyor.
Beyaz Saray yetkilileri, haftalardır Trump’ın kamuoyuna zafer olarak sunabileceği bir çıkış yolu üzerinde çalışıyor. Askeri yetkililer, Trump’a çatışmadan çıkış imkanı sunabilecek “sembolik zafer” niteliğinde saldırı seçeneklerini araştırıyor.
Bir kaynak, ABD birliklerinin yeni rotasyonunun önümüzdeki birkaç hafta içinde gerçekleşeceğini belirtti. Kaynak, bölgeden ayrılan bazı askerlerin yerine yeni personelin gönderilmeyebileceğini kaydetti.
Bir Beyaz Saray yetkilisi, Trump’ın İran’ın nükleer silah edinmesini engellemek için tüm seçenekleri değerlendirdiğini belirterek şu ifadeleri kullandı:
“Başkan Trump, İran’ın asla nükleer silaha sahip olamayacağından emin olmak için tüm seçenekleri masada tutuyor”
Pentagon’dan bir yetkili ise CNN’e yaptığı açıklamada, askeri planlamanın farklı senaryoları kapsadığını söyledi.
“TÜM BOMBALARIN ANASI” PLANI MASADA
CNN’e konuşan bir kaynak, Trump’ın orduya İran’ın enerji altyapısını hedef alan yeni saldırı paketleri hazırlama talimatı verdiğini söyledi.
MOAB’ın kullanılmasının da yer aldığı seçeneklerin, ABD askerlerinin çekilmesinden önce hayata geçirilebileceği vurgulandı.
İran’ın nükleer tesislerinin hedef alacak saldırılarda MOAB kullanılmasının açıkça değerlendirildiği belirtilirken ABD’nin, yeni saldırıların ardından zafer ilan edeceği ve askerlerini geri çekeceği aktarıldı.
Bir başka ABD’li yetkili, hedeflerin daha büyük bombalar gerektirdiğini ve MOAB’ın bu mühimmatlar arasındaki en büyüklerden biri olduğunu ifade etti.
YER ALTINDAKİ NÜKLEER TESİSLERİ İMHA EDEBİLİR Mİ?
MOAB’ın İran’ın yer altındaki nükleer tesislerini imha edip edemeyeceği konusunda ciddi soru işaretleri bulunuyor.
GPS güdümlü bomba, geniş bir alanda yıkıcı etki oluşturabiliyor. Ancak kaynaklara göre bombanın, granit katmanlarıyla güçlendirildiği ve Kazma Dağı’nda olduğu öne sürülen tesislere veya İran’ın yerin derinliklerindeki diğer nükleer altyapısına ulaşması beklenmiyor.
İran’a yönelik askeri planlamalara ilişkin bilgi sahibi bir kaynak, MOAB’ın sınırlarını şöyle anlattı:
“MOAB, geniş alanların temizlenmesi için harika olan, ancak bunun dışında pek bir işe yaramayan, geniş ölçekli bir silah. Ancak derinlere nüfuz eden bir savaş başlığı olarak tasarlanmadı.”
Bombanın, hedef alınan bölgede büyük yıkıma yol açabileceği ancak etkisinin büyük ölçüde yüzeysel olacağı vurgulandı.
Öte yandan bombanın, Tahran yönetimi üzerinde psikolojik baskı kurmak amacıyla kullanmayı değerlendirebileceği belirtildi.
DAHA ÖNCE AFGANİSTAN’DA KULLANILDI
Irak Savaşı sırasında geliştirilen MOAB, yere çarpmadan önce havada patlayarak geniş bir alanda yıkıcı etki oluşturan bir bomba olarak biliniyor.
2003’teki testler sırasında askeri yetkililer, bombanın psikolojik operasyonlarda kullanılabileceğini belirtmişti. Büyük patlamanın düşman birlikleri üzerinde baskı oluşturması ve onları teslim olmaya ya da çatışmayı bırakmaya yöneltmesi amaçlanıyordu. MOAB başlangıçta büyük birliklere, askeri teçhizata ve yer üstündeki güçlendirilmiş sığınaklara karşı kullanılmak üzere tasarlandı. Daha sonra mağara ve tünel gibi yüzeyin altındaki daha az güçlendirilmiş hedefler de olası kullanım alanları arasına girdi.
Trump, ilk başkanlık döneminde 2017’de Afganistan’daki DEAŞ mevzilerine karşı MOAB kullanımına onay verdi. Böylece bu bombayı kullanan ilk ABD başkanı oldu.
2017’deki DEAŞ’a yönelik saldırılarda kullanılan MOAB, güçlendirilmiş yer altı tünellerini hedef aldı. 36 DEAŞ’lı terörist etkisiz hale getirildi. Afgan ve ABD’li yetkililer, patlamanın üç yer altı tünelini, silahları ve mühimmatı imha ettiğini, sivil kayıp yaşanmadığını bildirdi.
