Kolombiya Devlet Başkanı Abelardo de la Espriella’nın yönetiminde İsrail ile diplomatik ilişkilerini yeniden tesis eden Kolombiya’nın İsrail büyükelçiliğini işgal altındaki Kudüs’e taşıyarak yeniden açmasına, Müslüman ve Arap ülkelerden yoğun eleştiri geldi.
Mısır, Kolombiya’nın işgal altındaki Kudüs’te büyükelçilik açma kararını sert ifadelerle kınayarak, uluslararası hukuku ve uluslararası meşruiyet kararlarını ihlal ettiğini, adil ve kapsamlı bir barışın sağlanmasına yönelik çabaları baltaladığını belirtti. Mısır Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, söz konusu adımın “işgal altındaki Kudüs’ün yasal ve tarihi statüsünü etkileyen oldubitti girişimi” olduğu ifade edildi. Açıklamada ayrıca, “şehrin yasal ve tarihi statüsünü değiştirmeyi amaçlayan tek taraflı adımların hükümsüz olduğu ve hiçbir hukuki sonuç doğurmadığı” vurgulandı. Kahire yönetimi, uluslararası meşruiyet kararlarına saygı gösterilmesi ve iki devletli çözümün benimsenmesi gerektiğini belirterek, bunun adil ve kapsamlı bir barışa ulaşmanın tek yolu olduğunu kaydetti.
Ürdün Dışişleri Bakanlığı da söz konusu adıma karşı olduğunu yineleyerek, Kudüs’ün statüsünü veya hukuki konumunu değiştirmeyi amaçlayan her türlü adımın “hükümsüz, gayrimeşru ve hiçbir hukuki sonuç doğurmayan nitelikte” olduğunu vurguladı. Bakanlık, adil ve kapsamlı bir barışın sağlanması için 4 Haziran 1967 sınırları temelinde, başkenti Doğu Kudüs olan bağımsız ve egemen bir Filistin devletinin kurulması gerektiğini yineledi.
Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı ise büyükelçiliğin açılmasının, işgal altındaki Kudüs’ün yasal ve tarihi statüsünü doğrudan zedelediğini ve uluslararası toplumun kente ilişkin yerleşik tutumuyla çeliştiğini bildirdi. Suudi Arabistan, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi (BMGK) de dahil olmak üzere uluslararası topluma sorumluluklarını yerine getirme ve İsrail’in güç kullanarak yeni bir durum dayatmayı, adil ve kalıcı barış umutlarını zayıflatmayı amaçlayan politikalarını durdurmak için harekete geçme çağrısında bulundu.
İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) da duruma ilişkin açıklama yaptı. İİT Genel Sekreteri Ismail Ould Cheikh Ahmed, Kolombiya’nın işgal altındaki Kudüs’te büyükelçilik açmasını kınayarak, söz konusu adımın uluslararası hukuku ve özellikle 1980 yılında kabul edilen 478 sayılı karar başta olmak üzere ilgili BMGK kararlarını ihlal ettiğini belirtti. İİT, Kolombiya hükümetine kararını yeniden gözden geçirme ve geri çekme çağrısı yaparken, bu adımın İsrail işgalinin kalıcı hale gelmesine katkıda bulunacağı ve iki devletli çözüm temelinde adil ve kalıcı bir barışın sağlanmasına yönelik uluslararası çabaları baltalayacağı uyarısında bulundu.
İİT ayrıca, Kudüs’ün dünya genelindeki Müslümanlar ve Hristiyanlar açısından taşıdığı dini, tarihi ve siyasi öneme dikkat çekerek, kararın Kolombiya’nın İslam dünyasındaki ülkelerle ilişkileri üzerinde muhtemel sonuçlarına ilişkin uyarıda bulundu.
Filistin Dışişleri Bakanlığı’ndan da karara ilişkin yapılan açıklamada, büyükelçiliğin açılışı kınanarak, bu durumun Filistin halkının haklarının ihlali olduğu vurgulandı. Açıklamada, Kudüs’ün yasal ve tarihi statüsünü değiştirmeyi amaçlayan kararların hiçbir hukuki geçerliliğinin bulunmadığının altı çizildi.
Kolombiya’nın söz konusu adımı, İsrail ile ilişkileri güçlendirmeyi hedefleyen muhafazakar Devlet Başkanı Abelardo de la Espriella’nın kararından aylar sonra geldi. Espriella’nın sol görüşlü selefi Gustavo Petro, Gazze Şeridi’ndeki soykırım niteliğindeki savaş nedeniyle 2024 yılında İsrail ile ilişkileri kesmişti.
İsrail yönetimiyle diplomatik ilişkilerini sürdüren ülkelerin büyük çoğunluğu büyükelçiliklerini başkent Tel Aviv’de bulunduruyor. Ancak ABD, Guatemala, Honduras, Kosova, Papua Yeni Gine, Paraguay, Fiji, Nauru ve Somali Federal Cumhuriyeti’nin bağımsızlık iddia eden sözde “Somaliland” bölgesinin uluslararası uzlaşıya aykırı biçimde Kudüs’te büyükelçilik bulundurduğu biliniyor.
